HAMİLELİK VE DOĞUM
Kadınların yaşamında; gebelik dönemi biyolojik değişimlerin yanı sıra bir çok psikolojik değişimlerin de yoğun olarak yaşandığı ve kısa bir dönem içerisinde tüm bu değişimlere uyum sağlayarak yeni bir yaşam şeklinin benimsendiği bir dönemdir. Kadın için gebe kalmak ve doğum yapmak toplum tarafından doğal bir süreç olarak kabul edilmişse de, günümüz şartlarında kadının artan sosyal görevleri ile birlikte; gebelik, doğum ve doğum sonrası dönemde bir çok stresörlerle karşılaşılmaktadır.
Gebelik dönemi; bir çok biyolojik, psikolojik ve çevresel değişkenin etkileşimini içinde barındırdığı için; her gebelik sağlıklı kadınlar için bile, psikolojik açıdan risk taşıyan bir dönemdir. Annenin ruhsal durumu ve yaşantısı, gebeliğin gidişini etkilediği gibi; gebeliğin kendisi de ruhsal ve duygusal yaşantılar üzerinde önemli derecede etkilidir. Gebelik döneminde; bazı gebelerde kaygılar azalırken kendine güven ve değer duygusu oluşur. Bazı gebelerde ise pasif kişilik, duyarlılık, kaygı ve panik gelişebilir.
Gebelik dönemindeki kadın, karşılaştığı biyo-psiko-sosyal stresörlerle etkili bir şekilde baş edemediğinde; gebeliğin yarattığı fiziksel değişimler, medikal sorunlar, çocuk doğurma, ebeveyn olma sorumluluğu ve çocuk yetiştirme yeterliliği gibi konular durumsal bir kriz niteliği taşıyabilmekte ve gebeliğe uyum sürecini etkilemektedir. Gebeliğin sağlıklı bir şekilde devam etmesi annenin stresle baş edebilme yeteneğine bağlıdır. Gebelik döneminde yaşanan kaygıyla baş etme sürecinde annenin olayı ve sorunu iyi kavraması, geliştirdiği stresle başa çıkma mekanizmaları ve hayatındaki destekleyici kişiler önem taşımaktadır. Stresörlerle etkin bir şekilde başa çıkmak için gebelerin uygun kaynaklardan destek alarak ruh sağlığını koruması, problem çözme becerilerini geliştirmesi ve dengeli bir yaşam sürdürmesi gerekmektedir.
Gebelik döneminde yaşanan psikolojik sorunların bebeğin de sağlığını olumsuz olarak etkilediği bilinmektedir. Araştırmalar; gebelik stresi sonucunda oluşan duygusal baskının yarattığı depresyon ve kaygının, gebenin ve bebeğin sağlığını olumsuz yönde etkilediğini bildirmiştir.
Gebelik döneminde, anneyi bu riskli dönemde psikolojik olarak destekleyerek yeni hayatına adapte etmek, ailenin iç dinamiklerini koruyarak aile içi çatışmaları önlemek ve bireylerin aile hayatında mutlu olmalarını sağlayarak toplum için faydalı ve üretken hale getirmek anne ve çocuk sağlığı bakımından önemlidir.
Psk. Dr. Zeynep Alpuğan
Hamile ve Doğum Psikoterapisti